quinta-feira, 3 de julho de 2008

"Hau Na'i! Ha'u Maromak!"

Reflexaun diária:
Quinta - 3 Julho 2008 – S. Tomé, Apóstolo
Evangelho: Jo.20, 24-29

Iha tempo neba,
24Tome, sira na’in sanulu resin rua ne’e ida, nebe ema hanaran Kaduak, la hamutuk ho sira wainhira Jesus mosu. 25Tan ne’e, eskolante sira hateten ba nia: “Ami hare ona Na’i!” Maibe nia hatan ba sira: “Ha’u la hare karik besi kusan nia kuak iha Nia liman, la tau karik ha’u nia limanfuan iha besi kusan fatin, no la hatama karik ha’u nia liman iha nia sorin, ha’u sei la fiar.”
26Liu tiha loron ualu, eskolante sira halibur fali iha uma laran. Tome mos hamutuk ho sira. Odamatan sei taka hela, Jesus mosu hodi hamriik iha sira leet dehan: “Dame hela ho imi!” 27Hafoin Nia hateten ba Tome: “Lori o nia limanfuan mai, no hare Ha’u nia liman; lolo o nia liman hodi hatama iha Ha’u nia sorin. O keta laran tos, maibe fiar!” 28Tome hatan dehan ba Nia: “Ha’u Na’i, ha’u Maromak!” 29Jesus lia tun teni ba nia: “O fiar tan o hare tiha Ha’u? Ksolok ba sira nebe fiar maski la hare.”
Lia maksoin...

S.Tomé lori ita, ohin, atu hatene didiak liu tan oin sa’a moris nudar sarani iha Igreja. Moris iha Fiar, Esperança no Caridade. S. Tomé hanorin ita katak odamatan ba Fiar, mak matan, ba Esperança mak tilun no ba Caridade mak nanal. Jesus tulun Tomé atu fiar liu tan, bainhira hatudu’An ba nia, atu laran metin liu tan ho Ninia koalia no ho Ninia fo’An atu Tomé kaer nia kanek sira, hametin Tomé ninia Caridade, halo nia bele dehan: ““Ha’u Na’i, ha’u Maromak!”.

Ba ita mos Maromak Padre halo buat oi oin deit ba ita, maibe ita taka hela de’it ita nia matan hodi lakohi rekoinece iha buat hirak ne’e Maromak nia domin hodi fiar metin iha Nia. Maromak Filho mai hanorin ho Liafuan moris rohan la’ek nian, maibe ita loke ita nia tilun ba de’it lia anin sira, halo ita lakon esperança. Maromak Espirto Santo lori Aihan Lalehan nian mai ita iha Eucaristia, maibe ita hadok’an hela lakohi ba tur ba an, falta Missa ora-oras...

Tuir Jesus dehan ita sira ne’e, bele haksolok liu tan: “O fiar tan o hare tiha Ha’u? Ksolok ba sira nebe fiar maski la hare.”
Maibe la”e! Vokassaun menus tanba Fiar la iha; igreja mamuk, tanba lakon ona Esperança no sarani sira la moris haksolok, tanba Caridade la iha.

Igreja mak ita ida idak.
Haburas Igreja ba, hosi ita ida idak nia Fé, Esperança no caridade!


Notícia:

. Diácono Norberto Soares tama retiro inaciano iha dia 6 de Julho to’o loron 5 Agosto. Loron 6 Agosto, sira ( Dcs. Lourenço, Jose, Arnaldo, Bento ho Norberto) simu ordenasain iha Letefoho. Ita reza ba sira hotu, liu liu ba Dc. Abeto iha retiro inaciano.

. Ir. Domingas Soares, Espanha, iha mos retiro laran. Reza mos ba nia.






quarta-feira, 2 de julho de 2008

Familia, defende'an ba!

Reflexaun diária:
Quarta - 2 Julho 2008
Evangelho: Mt.8, 28-34

Iha tempo neba,
28To’o tiha sorin balun ba, iha rai Gadara, ema na’in rua ho diabu iha laran mai housi rate hasouru Nia. Sira si’ak la diak, halo ema ida la bele liu housi dalan neba. 29Teki-teki sira hakilar. “Iha sa ida ho O no ami, Jesus, Maromak Oan? O mai iha ne’e atu halo ami terus molok nia tempu?”
30Besik iha neba fahi lubuk ida han du’ut dau-daun. 31Diabu sira husu ba Nia: “O duni sai ami karik, haruka ami tama ba fahi sira neba.” 32Nia dehan ba sira: “Tama ba!” Sira sai no tama ba fahi sira laran; sira ne’e haksoit housi rai tatinis ba tasi hodi mate hotu iha be laran. 33Fahi atan sira halai ba sidade hodi haktuir buat hotu ne’e, no mos kona ba buat nebe mosu ba ema nebe iha diabu iha laran. 34Sidade tomak sai mai hasouru Jesus. Wainhira sira hare Nia, sira husu Nia atu husik sira nia rai.
Lia maksoin...

Moris iha Igreja, la’os moris de’it ho Fiar iha Aman Maromak, Esperança iha Maromak Filho no Caridade iha Maromak Espírito Santo; la’os mos de’it hamutuk ho Santo Padre atu hametin Fiar, ho Amo Bispo atu hametin Esperança no ho Amo Paroco atu hametin Caridade, maibé atu koko moris iha Paz hamutuk ho Aman, sinal Fiar nian iha Família, atu ho Inan, sinal Esperança, koko moris iha Domin no koko moris iha ksolok ho sira nudar sinal Caridade nian.
Ne’e mak Igreja doméstica, lalatak Santíssima Trindade nian.

Ita foin rona iha Evangelho, Na’i Jesus hasoru malu ho ema nebe iha espirito foer no Jesus duni sai tiha espirito foer hosi sira, ho ni kbiit “Maromak nia Oan” nian. Ema bulak sira ne’e, haksolok tanba Jesus halo sira hetan fali diak, maibé fahi nain sira, duni sai Jesus hosi sira nia rain. Sira hakarak liu sira nia fahi do que Jesus.

Ema sira be hakribit Jesus hodi hakarak liu fali riku-soi mundo ne’e nian, lori espirito diak ka espirito foer? Oan sira barak lori espirito mos ka espirito foer?
Familia sira nebe la’os Igreja doméstica la hakiak Espirito diak. La hahoris oan ho espirito mos. Oan sira sei la moris ho Caridade iha sira nia fuan, hanesan historia ita rona iha domingo kotuk kona ba labarik “diminuidos mentais”, maibe ho egoismo no buka diak de’it.

Jesus hatan atu espirito foer sira ba tama iha fahi sira. Fahi animal nebe foer, animal nebe povo judeu hakribit, la han....

Kabenain, aman-inan-oan, salva imi nia familia ba!


Noticias:

1. Jovem Timor Oan hosi Dili no Baucau 300 sei ba tuir Jornada Mundial da Juventude iha Sydney ho Bento XVI. Amo Bispo D.Alberto, Pe.Angelo, Pe.John Herd mak sei acompanha sira. Ita reza ba sira atu simu Espirito Santo atu sai sasin Jesus ninian.

2. Hosi Macau, Jovem 30 mak ba tuir. Domingo kotuk sira simu bensaun iha Se Catedral hosi Amo Bispo D.Jose Lai, nebe sei acompanha mos sira.

terça-feira, 1 de julho de 2008

"Nai, soi ami, ami atu mate."

Reflexaun diária:
Terça - 1 Julho 2008
Evangelho: Mt.8, 23-27

Iha tempo neba,
23Jesus sa’e ba ro hamutuk ho Nia eskolante sira. 24Teki-teki, tasi hahu si’ak maka’as, laloran tama makaas iha ro laran, maibe Nia toba dukur hela. 25Eskolante sira hakbesik hodi fanu Nia dehan: “Na’i, soi ami, ami atu mate.” 26Jesus dehan ba sira: “Tansa imi tauk, imi sira fiar kiik?” Hafoin Nia hamriik hodi siak anin ho tasi, no buat hotu sai hakmatek. 27Sira hakfodak hodi dehan: “Ema ne’e se los, nebe anin ho tasi mos halo tuir deit.
Lia maksoin...

Moris iha Igreja, liu hosi Sacramento Baptismo, hanesan ema nebe husik ona raimaran hodi sa’e hamutuk ba Jesus ninia ró tama tasi laran. Iha tasi laran, ita bele hasoru tasi siak. Evangelho ne’e hanorin hela ita katak ró ne’e, mak Igreja, iha nia nain, mak Jesus nebe iha ró laran. Ró tomak bele nakdoko, ema ida idak iha ró laran bele nakdedar, maibe ró nain sei halo duni buat ruma atu salva nia ró no nia emar sira.

Haré ba Igreja iha Mundo tomak, lee tiha passagem S. Mateus nian ida ne’e, la susar ita atu hasai konkluzaun katak Igreja iha tasi siak nia laran. Maibé problema mak sarani barak, bele dehan mos, ambispo, padre ho madre barak, mak seidauk sente’an lolos iha ró laran hodi hakilar hanesan Jesus ninia eskolante sira: “Na’i, soi ami, ami atu mate.”Tanba la iha ró laran, la koko problema, la bok’an atu salva Igreja, hanoin buat hotu hotu diak hela, maibe buat nebe hanesan realidade, mak Igreja sira mamuk ba dadaun no vokasaun tinan tinan tun tan. Igreja nia kbiit atu moris iha caridade mai hosi Eucaristia (Sacramentum Caritatis). Falta Missa la iha ona kbiit atu moris iha Caridade. La moris iha Caridade, Vokasaun ba entrega’an tomak ba Maromak la iha, Igreja tama iha crise. Aihun la fuan...

Igreja tomak tenki hakas’an hola konsciencia kona ba realidade ne’e hodi “fanu” Jesus atu rezolve crise ne’e. Oin seluk, gerasaun tuan taka dalan ba gerasaun foun, husik sira ne’e la’o iha nakukun laran... Maibe gerasaun foun mos buka hanoin katak nia mos iha ona ró laran, hodi buka mos Jesus.

Ó sarani, ó mos Igreja, labele fase liman!
Ba fanu lisuk Jesus...